ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਕੈਪੇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਬੱਚੇ 13 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ 18-24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 12 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਵੈ-ਮੁੱਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਸੀ।
‘ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਵਨ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਣੋ’
ਅਲੈਕਸ ਡੁਨੇਡਿਨ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਕਬਾੜ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਅਲੈਕਸ ਇੱਕ ਵਿੱਦਿਅਕ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਮਾਹਰ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਉਹ ਬੋਧ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡੁਨੇਡਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਅਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ CO2 ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਅਲੈਕਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸੈੱਲ ਫੋਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਈਮੇਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ‘ਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਬੋਧਾਤਮਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਸ਼ੀਨ ਜਿਸ ‘ਚ ਮੈਨੂੰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵਹਾ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।”
